prof.dr. Schelto Kruijff, chirurg, UMC Groningen

🎤Duurzame innovatie in de zorg
Is het ziekenhuis eigenlijk wel zo impactvol als we denken? Met die prikkelende vraag opent oncologisch chirurg en hoogleraar Duurzame Innovatie in de Zorg Schelto Kruijff (UMCG / Rijksuniversiteit Groningen) zijn presentative. Kruijff put hierbij uit zijn boek Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? (Uitgeverij Balans, 2026), waarin hij de geschiedenis van de geneeskunde induikt, het geromantiseerde beeld van de dokter ontrafelt en laat zien hoe technologische vooruitgang niet automatisch leidt tot meer gezondheid. Het boek stelt de vraag centraal wat de daadwerkelijke maatschappelijke impact van ziekenhuizen is, en reikt tegelijk oplossingsrichtingen aan om de zorg duurzamer, beter en vooral menselijker te maken. Die combinatie van scherpe kritiek én concreet handelingsperspectief vormt ook de rode draad van zijn presentatie.

Als oncologisch chirurg, ziet Kruijff van dichtbij hoe de geneeskunde torenhoge verwachtingen wekt: het ziekenhuis als modern heiligdom, waar we bijna religieus op vertrouwen dat elk probleem oplosbaar is. Maar die belofte van maakbaarheid heeft een prijs. We worden door onze levensstijl steeds ongezonder, terwijl we tegelijk verwachten dat de zorg alles corrigeert. Het systeem kraakt in zijn voegen — en de zorgsector is inmiddels een van de grootste vervuilers van Nederland. In zijn lezing legt Kruijff de vinger op deze paradox: hoe effectief is onze zorg eigenlijk, hoeveel levens redden we er werkelijk mee, en wat betalen we daarvoor — in geld, in mensen, en in planeet?

Vanuit deze fundamentele vraagstelling brengt Kruijff het gesprek naar de praktijk van duurzame innovatie in de zorg. Hij bespreekt waarom verduurzaming van de zorgsector niet langer een nice-to-have is, maar een medische en maatschappelijke noodzaak — en laat zien welke concrete stappen ziekenhuizen, afdelingen en individuele zorgprofessionals vandaag al kunnen zetten. Van slimmer gebruik van geneesmiddelen en materialen tot het herzien van behandelpaden die weinig gezondheidswinst opleveren tegen een hoge ecologische kostprijs: Kruijff pleit voor zorg die niet alleen meet in overleving, maar ook in impact op mens en milieu.

Hoe kunnen we aankomende artsen en zorgverleners voorbereiden op een zorgsector die fundamenteel zal moeten veranderen. Wat betekent duurzame innovatie voor het opleidingscurriculum? Hoe leren we studenten kritisch te kijken naar de waarde van interventies, niet alleen voor de patiënt maar ook voor het grotere geheel? En welke rol kunnen zorgprofessionals zelf spelen als aanjagers van verandering, vanuit de spreekkamer tot aan de OK? Kruijff nodigt uit om samen na te denken over de zorg zoals die zou kunnen zijn: duurzamer, eerlijker en dichter bij haar oorspronkelijke doel.;niet rekken, maar gezondheid.

Biografie
Prof. dr. Schelto Kruijff (1977) is oncologisch chirurg in het UMCG en hoogleraar Duurzame Innovatie in de Zorg aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is gespecialiseerd in de chirurgische behandeling van endocriene tumoren (o.a. schildklier- en bijniertumoren) en leidt de Optical Molecular Imaging Group, die fluorescentietechnieken ontwikkelt voor precisiechirurgie. Daarnaast is hij verbonden aan het Karolinska Institutet in Zweden en actief bestuurslid van de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde.
In 2024 hield Kruijff zijn oratie “Duurzaam innoveren is groen opereren”, waarin hij liet zien dat de zorgsector verantwoordelijk is voor circa 7% van de Nederlandse CO₂-uitstoot — meer dan de luchtvaart — terwijl slechts een klein deel van onze gezondheid daadwerkelijk door zorg wordt bepaald. Vanuit die constatering zet hij zich in voor het verduurzamen van de operatiekamer en de bredere gezondheidszorg, onder meer als lid van het UMCG Green Team.
Kruijff schrijft regelmatig opiniestukken, onder meer voor Medisch Contact, en is een veelgevraagd spreker en commentator. In april 2026 verscheen zijn boek Hoe gezond is het ziekenhuis eigenlijk? (Uitgeverij Balans), waarin hij fundamentele vragen stelt over de rol en effectiviteit van de moderne geneeskunde en oplossingen aandraagt voor een duurzamere, betere en menselijkere zorg.